ඖෂධීය ගුණ පිරි අති දුර්ලභ අඳුකොළ හා කුළුනික

අඳුකොළ හා කළු නික එදා සමාජයේ මෙන්ම අද සමාජයේ ද ඇති දුර්ලභ ශාක දෙකකි. නමුත් මෙම ශාක දෙක ඖෂධීය ගුණයෙන් පිරී පවතී. එනිසා හෙල වෙදකමේදී මෙම ශාක දෙකේ පස් පංගුවම පාහේ ඖෂධ සෑදීම සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගනී. මුලින්ම අඳුකොළ ශාකය පිළිබඳව විමසමු.
අඳුකොළ පැළෑටියකි. නයි අඳු ලෙස ද මෙම අඳුකොළ පැළෑටිය නම් කරයි. අප රටේ ජනයාගෙන් බහුතරයක් අඳුකොළ ශාකය නාඳුනන බැවින් එය පයට පාගා දමයි. නමුත් අප රටේ සුවිශේෂී දේශීය ශාකයක් වන අඳුකොළ පැළෑටිය අග්නිදිග ආසියාතිකයන් ආහාරයක් ලෙස බුක්ති විඳියි. වියට්නාමයේ කොත්තමල්ලි කොල සඳහා ආදේශකයක් ලෙස භාවිතා කරයි. එම රටවල අඳුකොළ පැළෑටිය ඇමරිකාවට අපනයනය කිරීම ද සිදු කරයි. විදේශ විනිමය ඩොලර්වලින් ලබාගන්නා පැළෑටියක් ලෙස අඳුකොළ නම් කළ හැක. තවද අඳුකොළ හොඳින් වියලුනු පසු හොඳ වර්ණයක් හා රසයක් ලබා දෙන බැවින් කියුබාව, ගහනාව, ඉක්වදෝරය හා පැනමා යන රටවල කුළු බඩුවක් ලෙස අඳුකොළ භාවිතා කරයි. ඉන්දියාව, තායිලන්තය, වියට්නාමය වැනි රටවල ආහාරම පැළෑටියක් ලෙස ද අඳුකොළ භාවිතා කිරීම දැකිය හැක. වියලා කුඩුකර ගත් අඳුකොළ කුඩු, කොත්තමල්ලි කුඩු ලෙස ද භාවිතා කිරීම ද දැකිය හැක.
‘ඇපිඒසියේ’ පවුලට අයත් අඳුකොළ නාගයින් අකමැති දෙයක් ලෙස අතීතයේ සිටම පැවත එන්නකි. ‘නයාට අඳුකොළ වැනිය’ යන කියමන පටබැදුනේ ද එනිසාය. නමුත් නාගයා අඳුකොළ උඩ දරන ගසා සිටිනු දැකිය හැක. නයා අකමැති වන්නේ අඳුකොළ පොඩි වූ විටය. අඳුකොළ පොඩි වූ විට එයින් නිකුත් වන සුවඳට නාගයින් අකමැතිය. එනිසා අඳුකොළ පොඩිකර නයි සිටින ස්ථානවලට දැමීමෙන් නයින් පලවා හැරිය හැක. නයි මුගටි සටනින් පසුව මුගටියා අඳුකොළ කා විස නසා ගන්නා බවද පුරාන පොත පතේ සඳහන් වේ.
අප රටේ බොහෝ දෙනකුට වචනයක් මෙන්ම උපහැරණයක් පමණක් වූ අඳුකොළ මහා ඖෂධීය ගුණයෙන් යුතු රෝග ගණනාවකට සුව දෙන පැළෑටියකි. පිළිස්සුම් තුවාල, කන් රෝග, උණ රෝග, අධික රුධිර පීඩනය, මල බද්ධය, ඇදුම, බඩේ රුදාව වැනි රෝගවලට මෙන්ම පනු රෝගවලට, සර්ප දෂ්ඨවලට පාචනය හා මැලේරියාව වැනි රෝගවලට භාවිතා කරයි. මීට අමතරව අපස්මාරයට, වමනයට, හිසරදයට, ආතරයිටීස් හා ගෝනුසු විෂට ද ඉතා හොඳ ඖෂධයකි.
අඳුකොළ පැළෑටිය වේදනා නාශක ගුණයෙන් හා ආත්මය සංසුන් කරවන ගුණයෙන් ද යුත් දිව්‍යමය පැළෑටියකි.
කළු නිකද, අඳුකොළ මෙන්ම ඖෂධීය ගුණයෙන් පිරිපුන් ශාකයකි. නමුත් කළු නික ද ඉතා දුර්ලභය. සීමිතව වැවෙන ශාකයකි. එනිසාම බොහෝ දෙනෙක් නොහඳුනයි. ඈත අතීතයේදී ‘නාසික’ නම් ඍෂිට සිරිපා අඩවියේදී කළු නික ශාකය හමුවී ඇතැයි පුරාවෘත්තවල සඳහන් වේ. සිතූ පැතූ සම්පත් ලැබෙන, මහල්ලන් තරුණ කරන සතුරන් මෙල්ල කරන හා ප්‍රාතිහාර්ය පෑමේ බලයෙන් උපරිම ශාකයක් ලෙස කළුනික ශාකය හැඳින්විය හැක.
කළු නික ශාකය ද සුදු නික ශාකය හා සමානය. නමුත් පත්‍රය පිටුපස දම්පාට සහිතය. ඇතැම් කොළ දුඹුරු පැහැතිය. පුෂ්ප දම් හෝ රෝස පාටය. පත්‍රිකා 3 හෝ 5 ක් සහිතව පත්‍ර සමූහව පිහිටා ඇත. ශාකයේ පොත්ත රතු, දුඹුරු පැහැතිය. කළු නික කොළය හොඳ සුවඳකින් යුක්තය. කළු නික ශාකය මී. 8 ක් 10 ක් අතර උස ශාකයකි.
කළු නික ශාකය පිහිටි භූමියේ දෝෂ දුරු කර, මුදේවි පළවා හැර ශ්‍රියාකාන්තාව කැඳවා ගන්නා ශාකයකි. කළු නික ශාකයේ දණ්ඩක් අනෙක් නික ශාකයේ දණ්ඩකින් වෙන්කර හඳුනාගත හැකි වන්නේ එම කළු නික දණ්ඩ ගලායන ජලයට දැමූ විට උඩුගම් බලා යෑමෙනි. සාමාන්‍ය නික දණ්ඩ ජල පහර යන අතට ගමන් කරයි. කළු නික කැබැල්ලක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ විට පැරැන්නන් වනාන්තරයේ පඳුරු අස්සේ ඇති අති දුර්ලභ ඇටිකුකුළු කූඩුවක් සොයා එහි සිටින පැටවකුගේ කකුලක් රන් කෙන්දකින් බැද එම රන් කෙන්ද කූඩුවේ වෙනත් කෝට්ටක ගැටගසයි. එවිට එම පැටවාට ඉඟිලීමට නොහැකි වේ. එවිට ඇටිකුකුල් මව හා පියා කළු නික ගසක් සොයා ගොස් කළු නික කැබැල්ලක් ගෙනවිත් කූඩුවට දමයි. ඉන්පසු ඇටිකුකුල් පැටවාට ඉඟිලි යාමට හැකිවේ. එම ඇටිකුකුල් කූඩුව ගෙනවිත් ගලා යන ජලයට දැමූ විට කළු නික කැබැල්ල උඩුගම් බලා යන අතර කූඩුවේ අනිත් කෝටු කෑලි දිය පහර සමඟ යයි. එලෙස ලබා ගන්නා කළු නික කැබැල්ල වළල්ලක හෝ සුරයක දමා පැලඳීම එදා විසූ පැරැන්නන් සිදු කළහ. එලෙස පැලඳූ විට එම ජන්මියාට සිතූ පැතූ සම්පත් ලැබෙන බව පැරැන්නන්ගේ මතයයි. එනිසාම ඇටිකුකුල් කූඩුවක් සොයා ගන්නා අයෙක් මහා වාසනාවන්තයෙක් ලෙස ද එදා සැලකූහ.
පැරණි පොත පතේ සඳහන් පරිදි කළු නික ශාකයක් රාත්‍රි කාලයේදී හමුවීම වාසනාව ගෙන දෙන්නකි. නාගයින් රාත්‍රි කාලයේදී නාග මාණික්‍ය වමාරනු ලබන්නේ කළු නික ශාකයේ මුලය. එනිසා සිතූ පැතූ සම්පත් ගෙන දෙන අති ප්‍රභල නාග මාණික්‍යයේ හිමිකරුවකු වීමේ භාග්‍යය ද එම ජන්මියාට හිමිවේ.
හෙල වෙදකමට කළු නික නිතර භාවිතා කරයි. එසේ කරනුයේ කුළු නික එවලේම ප්‍රතිඵල ලැබෙන ඖෂධයක් නිසාවෙනි. තව දුරටත් කිවහොත් කළු නිකවලට අරුම පුදුම ලෙඩ සුව කිරීමේ ගුණයක් පවතී. තුනටිය වේදනාව, ඇඟපත වේදනාව, හන්දිපත් වේදනාව ඇතුළු ශරීරයේ සියලු වේදනා සුව වන අතර නාග දෂ්ඨ, සර්ප දෂ්ඨවලට ගුණ ගෙන දේ. ශරීරයේ ඇතිවන සියලුම ඉදිමුම් නැතිකර දමන අතර අංශභාග රෝගයට ද බොහෝ සුව ගෙනදේ. මීට අමතරව වාත රෝග, ගැස්ටයිටීස්, දද, කුෂ්ඨ, ඇස් රෝග, කන් රෝග ආදියට ද කළු නික ශාකයේ කොළ, පොතු, මුල්, මල්, ගෙඩි යන පස් පංගුවම භාවිතා කරයි. මුත්‍රා රෝග, කුෂ්ඨ රෝග හා පත්‍ර රෝගවලට ද කළු නික විශේෂ සුබ ඵල පෙන්වයි.
කළු නික හා අඳු කොළ යන මෙම දිව්‍යමය ඖෂධ හිතුමතේට පරිහරණය කිරීමෙන් භයානක ප්‍රතිඵල අත්විය හැකි බවද තරයේ සිත තබාගත යුතුමය. එනිසා මෙම අගනා ඖෂධ පරිහරණයේදී ගත යුතු ප්‍රමාණය හා ගතයුතු ආකාරය දැනගැනීමට වෛද්‍ය උපදෙස් පැතිය යුතුමය.
ඔබත් ඔබගේ ගෙවත්තේ කුළු නික හා අඳු කොළ වගාකර මෙම අති දුර්ලභ, වටිනා, ඖෂධීය ගුණ පිරි ශාකයන් මතු පරපුරට දායාද කරන්න. එය අද ජීවත් වන ඔබගේ පරම යුතුකම මෙන්ම වගකීමද වනු ඇත.

ජ්‍යොතිෂවේදිනී, දේශබන්ධු,
ආචාර්ය මංජුලා පුෂ්පරාංගනී පල්ලෙබැද්ද,
පානදුර