ඖෂධ ගුණ පැළෑටි

අපේ ආයුර්වේද වෙදකමෙහි බෙහෙත් නිපදවීමට බොහෝ ද්‍රව්‍යයන් උපයෝගී කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක්. මේ සඳහා පැළෑටි වන ඖෂධ විශේෂ තුනක් ගනී. එසේම පොළවෙන් ලබාගන්නා රසදිය වැනි ඛනිජ වර්ග මෙන්ම සතුන්ගෙන් ලබා ගන්නා කිරි, පීකුදු වර්ග වේ. පහත සඳහන් ඖෂධ පැළෑටිවල අගය සඳහන් කරමි.
අංකෙන්ද – (අංශුධර)
මෙම පැළෑටි වර්ගය ලක් බිමේ සෑම පළාතකම පාහේ දක්නට ඇත. සරුවට වැඩෙන මෙම අංකෙන්ද ගස අතු විහිදී අඩි 20 – 30 ක් උසට වැඩේ. මෙම ගසේ කොළ, පොතු අතින් පොඩි කළ විට විශේෂ සුවඳක් දැනේ. මෙම සුවඳ මොළයට කාවදින (ටර්පන්ටයින්) වැනි තද සුවඳකින් යුක්තය.
මෙම ගසේ කොළ හා පොතු උපයෝගී කරගෙන තෙල් වර්ග සෑදීමට ගනී. හිස සිසිල් කරන තෙල් නීල්‍යාදිය නමැති තෙලට විශේෂයෙන් අවශ්‍යය. මෙම අංකෙන්ද ශාකය වටිනා ඔසුවකි. එසේම කැඩුම්, බිදුම් වෙදකමේදී තැළුම්, ඉදිමුම් නසාලීමට මෙම අංකෙන්ද ඖෂධය වෛද්‍යවරුන්ට නැතිවම බැරිය. මෙම ගසේ පොකුරු සහිත කඩල ඇටවලට සමාන හැඩහුරුකම් ඇති ගෙඩි හටගනී. මෙම ගෙඩි නිල් පැහැයක් වන අතර ඉදීගෙන එන විට කළු පැහැය ගනී. ගෙඩි කළු සහ සුදු පැහැය ගන්නා අංකෙන්ද වර්ග දෙකක් ඇති බව ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ. ද්‍රව්‍ය ගුණය අතින් ගස් වර්ග දෙකේම ගුණාත්මකභාවය එක හා සමානය.
නොනන් කෙන්ද
මෙය අංකෙන්ද වර්ගයට අයත් වූ අංකෙන්ද ගසට බෙහෙවින් සමාන ගසකි. මෙම ගසත් අංකෙන්ද ගසත් අතර ඇති එකම වෙනස නම් අංකෙන්ද ගසේ කුඩා රිකිලිවල දෙපැත්තට බෙදී යන කොළ දෙක වෙනුවට මේ ගසේ දෙපැත්තට බෙදී යන කොළ පහ බැගින් ඇති නටු දෙක බැගින් පිහිටීම පමණකි.
මෙම ගසේ කොළ පොතු තැල්මට, ඉදිමුමට කහ ලුනු දමා කොටා මළවා බදිති. කැඩුම් බිදුම් වෙදකමේදී වෛද්‍යවරු මෙම බේත් වර්ග හා තවත් ඖෂධ වර්ග යොදා ගනිමින් වෙදකමෙහි නිරත වේ. මෙම නොනන් කෙන්ද පිළිබඳ සමහරු නොදනිති.

වෛද්‍ය එන්. කේ. එස්. කුලසූරිය මිය
සමන් ඖෂධාලය
අරංදර,
අටාල