කවුද මේ හමාස් ?

හමාස් යනු පලස්තීන සටන්කාමී ඉස්ලාමීය කණ්ඩායම් කිහිපයකින් විශාලතම ය.

හමාස් (අරාබි භසින්, “හරකත් අල්-මුකවාමා අල්-ඉස්ලාමියා” හි සංක්ෂිප්තයකි – ඉස්ලාමීය ප්‍රතිරෝධක ව්‍යාපාරය –
ධෛර්යය සහ නිර්භීතකම යන වචනයේ අර්ථය) ක්‍රියාකාරී වූ රැඩිකල් ඉස්ලාමීය මූලධර්මවාදී සංවිධානයකි.
එය ආරම්භ වූයේ 1987 දී පලස්තීන ඉන්ටිෆඩා නොහොත් නැගිටීම ආරම්භ වීමෙන් පසුවය. ඊශ‍්‍රායලය බටහිර ඉවුර සහ ගාසා තීරය අත්පත් කර ගැනීමට එරෙහිව ය. එහි ප්‍රතිපත්තිය යටතේ එය ඊශ්‍රායෙලයේ විනාශයට කැපවී සිටී.

හමාස් සංවිධානයට මුලින් තිබුණේ ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව සන්නද්ධ අරගලයක් දියත් කිරීම – එහි මිලිටරි අංශය වන ඉසෙඩීන් අල්-කස්සම් බළකාය විසින් මෙහෙයවීම සහ සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කිරීමයි.
එහෙත් 2005 සිට ඊශ්‍රායලය සිය හමුදා සහ පදිංචිකරුවන් ගාසා තීරයෙන් ඉවත් කළ විට හමාස් සංවිධානය ද පලස්තීන දේශපාලන ක්‍රියාවලියෙහි නිරත විය. ජනාධිපති මහමුද් අබ්බාස්ගේ ප්‍රතිවාදී ෆටා ව්‍යාපාරය නෙරපා හැරීමෙන් පසු වසරේ ගාසා තීරයේ සිය බලය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමට පෙර එය 2006 දී ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කළේය.

එතැන් පටන් ගාසා තීරයේ සටන්කාමීන් ඊශ්‍රායලය සමඟ යුද්ධ තුනක් පවත්වා ඇති අතර ඊජිප්තුව සමඟ හමාස් හුදෙකලා කිරීමටත් ප්‍රහාර නැවැත්වීමට බලපෑම් කිරීමටත් මෙම තීරුව අවහිර කර තිබේ.

සමස්තයක් ලෙස හමාස් සංවිධානය සහ එහි මිලිටරි අංශය ඊශ්‍රායලය, එක්සත් ජනපදය, යුරෝපා සංගමය සහ එක්සත් රාජධානිය මෙන්ම වෙනත් බලවතුන් විසින් ත්‍රස්ත කණ්ඩායමක් ලෙස නම් කරනු ලැබේ.

 

මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ

 

1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී ඊශ්‍රායලය සහ බොහෝ පලස්තීනුවන් නියෝජනය කරන පලස්තීන විමුක්ති සංවිධානය (පීඑල්ඕ) අතර අත්සන් කරන ලද සාම ගිවිසුම්වලට එරෙහි ප්‍රධාන පලස්තීන කණ්ඩායම ලෙස හමාස් සංවිධානය ප්‍රසිද්ධියට පත්විය.

පලස්තීන අධිකාරිය (පලස්තීනුවන්ගේ ප්‍රධාන පාලක මණ්ඩලය) විසින් ඊට එරෙහිව ඊශ්‍රායල මෙහෙයුම් රාශියක් සිදු කර තිබියදීත්, මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර දියත් කිරීමෙන් එම ක්‍රියාවලියට නිෂේධ බලය පැවරීමේ බලයක් හමාස් සතු විය.

-අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි